Books and Edited Collections/Monografie i zbiory

ZBIORY

Lokalnie – globalnie: Idee współistnienia kultur we współczesnej beletrystyce fantasy Pod red. Justyny Deszcz-Tryhubczak, Marka Oziewicza i Agaty Zarzyckiej.

Wrocław: Atut, 2009.

Opis: Niniejszy tom zawiera siedemnaście artykułów poświęconych obecności treści wielo- i transkulturowych we współczesnej literaturze fantasy. Zbiór jest trzecią publikacją wieńczącą badania nad kulturotwórczym potencjałem tego gatunku, prowadzonych w Pracowni Literatury oraz Kultury Dziecięcej i Młodzieżowej przy Instytucie Filologii Angielskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Zebrane tu eseje ukazują, iż fantasy może być ważnym i użytecznym elementem edukacji w transkulturowości. Beletrystyka z gatunku fantasy kształtuje wrażliwość na kwestie pluralizmu kulturowego oraz pomaga rozwijać nawyk poszukiwania rozwiązań konfliktów między reprezentantami różnych kultur w dialogu i współpracy.

Rozważając fantasy: Etyczne, dydaktyczne i terapeutyczne aspekty literatury fantasy. Pod red. Justyny Deszcz-Tryhubczak i Marka Oziewicza.

Wrocław: Atut, 2007.

Opis: Na niniejszy tom składa się dwadzieścia artykułów osnutych wokół kwestii związanych z etycznymi, edukacyjnymi i terapeutycznymi aspektami współczesnej literatury i filmu fantasy. Zbiór jest drugą publikacją wypływającą z badań nad kulturową rolą i potencjałem fantasy prowadzonych w Pracowni Literatury oraz Kultury Dziecięcej i Młodzieżowej przy Instytucie Filologii Angielskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Zebrane tu eseje sugerują, że o fantasy stała się rodzajem laboratorium wyobraźni, w którym idee, aspiracje, osiągnięcia oraz wyzwania stojące przed współczesną kulturą zachodnią poddawane są próbie fabularnej re-/de-konstrukcji oraz, że jej szeroki potencjał edukacyjny i terapeutyczne jest na ogół niedoceniany.

Towards or Back to Human Values? Spiritual and Moral Dimensions of Contemporary Fantasy. Pod red. Justyny Deszcz-Tryhubczak i Marka Oziewicza.

Newcastle-upon-Tyne: Cambridge Scholars Press, 2006.

Opis: Towards or Back to Human Values to zbiór pionierski i pierwszy w swoim rodzaju poświęcony całkowicie duchowym i moralnym aspektom badań nad literaturą fantasy. Dziewiętnaście zebranych w nim rozdziałów, autorstwa znanych badaczy z Europy, Australii i Stanów Zjednoczonych, rozłożone jest na cztery sekcje: “Theorizing Fantasy Through Mapping its Spiritual Territory”, “Fantasy on the Role of Imagination in Human Life”, “Fantasy as Asserting Interconnectedness of All Life, Stressing the Need for Cooperation and Fostering Environmental Awareness” oraz “Fantasy as Exploring Human Experience in the Context of Life and Death, Chaos and Order, Rationality and Intuition, Fate and Free Will, the Real and the Imaginary”. Eseje zebrane w tym zbiorze kwestionują zasadność rozdziału kwestii duchowości od edukacji, argumentując, iż niesłychana popularność literatury fantasy wynika właśnie stąd, iż współcześni czytelnicy poszukują literatury, która angażuje ich rozumienie zagadnień moralnych, etycznych i duchowych.

MONOGRAFIE

2016

Justyna Deszcz-Tryhubczak.

Yes to Solidarity, No to Oppression: Radical Fantasy Fiction and Its Young Readers. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2016

tryhubczak-yestosolidarity-okl11mm_druk_dkc1v Yes to Solidarity, No to Oppression: Radical Fantasy Fiction and Its Young Readers koncentruje się wokół problemów związanych z utopijnością we współczesnej literaturze fantasy dla młodego odbiorcy. Skupia się także na nowych kierunkach badawczych w studiach nad literaturą dla młodych odbiorców. Proponuje również punkty styczne między badaniami nad literaturą dziecięcą a badaniami nad dzieciństwem. Autorkę szczególnie interesują metody badań partycypacyjnych i tzw. child-led research, czyli podejście opierające się na uznaniu praw dzieci do prowadzenia badań naukowych na temat kwestii dotyczących ich życia. Ważnym elementem proponowanej w książce argumentacji jest warstwa autoetnograficzna dotycząca społecznego i politycznego wymiaru pracy badacza literatury i kultury dziecięcej i młodzieżowej Takie podejście, stanowiące innowację w badaniach nad literaturą dziecięcą, może zaowocować przekształceniem tej dziedziny w przykładową praktykę kulturową, społeczną i polityczną, podtrzymującą dialog międzypokoleniowy. Link do informacji na stronie wydawcy: http://www.wuwr.com.pl/products/1834.html?status=nowosc

2009

Agata Zarzycka

Socialized Fiction: Role-Playing Games as a Multidimensional Space of Interaction between Literary Theory and Practice.Toruń: Wydawnictwo Naukowe GRADO, 2009.

Opis: Tezę książki stanowi stwierdzenie, że narracyjne gry fabularne, czerpiąc z długotrwałych procesów zachodzących w kulturze popularnej i literaturze, kreują wielowymiarową przestrzeń, w której różne przejawy teorii poststrukturalistycznych łączą się z dostępną dla zróżnicowanego grona odbiorców praktyką. Bezpośrednie powiązanie teoretycznych idei z ich praktycznym funkcjonowaniem w grze jest ważne nie tylko dla krytyki literackiej, lecz także dla tych kierunków badań nad kulturą, które skupiają się na różnych problemach społecznych, dotyczących tożsamości, czyli, np. dla gender studies [studia nad płcią] lub ethnic studies [studia nad etnicznością]. Charakterystyczną cechą narracyjnych gier fabularnych jest naruszanie granic pomiędzy autorem i adresatem opowiadania, a także między fikcją i rzeczywistością. Takie zacieranie się podziałów jest istotne dla teorii literackich, które podważają moc sprawczą autora i podkreślają znaczenie czynnej postawy czytelnika dla rozwoju fikcji. Aktywne zaangażowanie odbiorców i zapewnienie im możliwości artykułowania własnych reakcji oraz opinii jest również ważne dla badań nad kulturą, poświęconych mniejszościom rasowym, kulturowym bądź społecznym. Uczestnictwo w narracyjnej grze fabularnej, zatem, nie tylko rozwija wyobraźnię, lecz także uelastycznia postrzeganie świata. Może wzmocnić empatię i zrozumienie dla odmiennych punktów widzenia oraz problemów, dotyczących innych ludzi bądź grup społecznych.

2008

Marek Oziewicz

One Earth, One People: The Mythopoeic Fantasy Series of Ursula K. Le Guin, Lloyd Alexander, Madeleine L’Engle and Orson Scott Card. Jefferson, NC: McFarland, 2008.

W 2010 r. książka została zwycięzcą Nagrody Towarzystwa Mitopeicznego za Badania nad Mitem i Fantasy.

Opis: One Earth, One People [Jedna ziemia, jedna ludzkość] to studium fantasy mitopeicznej, który to gatunek traktowany jest jako centralny dla galaktyki gatunkowej fantasy od czasu jego krystalizacji w beletrystyce C. S. Lewisa i J. R. R. Tolkiena po dziś dzień. Książka dokonuje przeglądu post-lewisowskiej i post-tolkienowskiej trajektorii gatunku w literaturze amerykańskiej na przykładzie czterech wielkich serii fantasy mitopeicznej autorstwa Urszuli K. Le Guin, Lloyda Alexandra, Madeleine L’Engle oraz Orsona Scotta Carda. One Earth, One People rozwija trzy powiązane tezy. Po pierwsze, dokumentuje, iż dotychczasowa krytyka literacka poświęcona fantasy klasyfikuje się jako redukcjonistyczna lub holistyczna, i że metodologie redukcjonistyczne, które dominowały literaturoznawstwo przez ostatnie trzy dekady nie były w stanie adekwatnie wyjaśnić fenomenu fantasy. Po drugie, oferuje definicję fantasy mitopeicznej jako centrum nieustannie rozszerzającej się galaktyki gatunków fantastycznych oraz łączy pojawienie się fantasy mitopeicznej z procesem re-ewaluacji mitu, jaki rozpoczął się w XX wieku. Po trzecie, sugeruje, iż popularność fantasy mitopeicznej wynika w dużej mierze stąd, iż dzieła tego gatunku są często rozległymi myślo-eksperymentami nad komponentami kształtującej się obecnie mitologii dla zjednoczonej ziemi.

2005

Marek Oziewicz

Magiczny urok Narnii. Poetyka i filozofia Opowieści z Narnii C. S. Lewisa Kraków: Universitas, 2005

Opis: Niesłabnąca od lat popularność Opowieści z Narnii świadczy o tym, że w narnijskim cyklu udało się Lewisowi stworzyć dzieło niezwykłe, słusznie zaliczane do klasyki literatury dwudziestego wieku. Choć twórczość Lewisa znana jest w Polsce, dotychczas pozostawała w cieniu dzieł Tolkiena, a Opowieści nie doczekały się poważnego opracowania krytycznego. Magiczny urok Narnii jest odpowiedzią na ów brak. Oziewicz argumentuje, że kluczem do „magicznego uroku” Narnii jest Lewisowska poetyka i filozofia. W oparciu o najważniejsze anglo-amerykańskie oraz polskie źródła krytyczne, autor wyjaśnia dlaczego Opowieści zajmują ważne miejsce na mapie współczesnych gatunków literackich oraz omawia, w jaki sposób cykl kształtuje wyobraźnię moralną czytelnika, między innymi przez fascynujące naszkicowanie konfliktu dobra i zła, w takcie którego postaci muszą dokonywać trudnych wyborów moralnych. Inne istotne zagadnienia omówione w książce to, m.in. adres czytelniczy septologii (tj. czy i na ile Opowieści zasługują na miano literatury dziecięcej); światopogląd fantasy i kwestie genologiczne (tj. klasyfikacja Opowieści jako fantasy mitopeicznej); światy alternatywne (tj. ich cechy oraz funkcja w cyklu narnijskim); oraz teologia, eschatologia i Lewisowska koncepcja religii (tj. analiza Opowieści jako fenomenologii doświadczenia religijnego).

2004

Justyna Deszcz-Tryhubczak

Rushdie in Wonderland: “Fairytaleness” in Salman Rushdie’s Fiction, Frankfurt am Mein: Peter Lang, 2004.

Opis: Niniejsza monografia poświęcona jest twórczości Salmana Rushdiego, jednego z najbardziej kontrowersyjnych autorów literatury postkolonialnej postmodernistycznej. Celem zawartych w niej analiz jest ukazanie znaczenia tradycji zachodniej baśni literackiej w dziełach pisarza jako formy komentarza na tematy dotyczące religii, polityki czy kultury. Jako że ten aspekt twórczości Rushdiego nie został dotąd w pełni zbadany, monografia zarówno dopełnia istniejące już odczytania, jak i otwiera nowe kierunki interpretacyjne. Pierwsza część książki dotyczy postmodernistycznych elementów baśniowej poetyki Rushdiego, podczas gdy część druga skupia się na tematach postkolonialnych, znajdujących swoje odbicie w wykorzystanych przez pisarza odniesień do baśni. Takie podejście, opierające się na różnorodnych metodologiach oddających złożoność statusu baśni we współczesnej kulturze (np. studia nad płcią, studia kulturowe, post-strukturalizm, studia utopijności), pozwala na zaproponowanie usystematyzowanej typologii baśniowości w twórczości pisarza oraz alternatywną—w stosunku do czysto postkolonialnych czy postmodernistycznych—refleksję nad Szatańskimi wersetami, Grimusem, Wstydem, Ostatnim westchnieniem Maura, Dziećmi Północy, Ziemią pod jej stopami, czy Furią.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s